Van stencilmachine tot rotatiepers

Zaterdag 31 Maart 1945.
We mogen het nu wel verklappen: op een officieel kantoor in Hengelo zitten we ijverig te tikken "Het Vrije Volk", illegaal en dus geheimzinnig, moet vandaag weer verschijnen, en dus hebben de redacteuren het druk. Want behalve redacteur zijn ze ook nog, met medewerking van anderen, typist, drukker, expeditieknecht en bezorger.
Gewonde en gesneuvelde Canadeze soldaten in Twente

Gewonde en gesneuvelde Canadeze soldaten in Twente. Foto uit Parool 1 april 1946

Vandaag vlot het niet.
De geallieerden zijn in ons land, maar waar precies?
De radio, onze nieuwsbron, laat ons in de steek. "Dinxperlo en Megchelen zijn bevrijd", is ons al gedurende enige uitzendingen verteld. Maar we willen meer weten.
't Zal wel de laatste keer wijn, dat we zo zitten, zeggen we tegen elkaar.
't Gaat hard. Een poosje geleden hadden we het er over, dat we al blij zouden zijn als het 1 Mei-nummer legaal zou kunnen worden verzorgd. En nu is het pas Pasen....
De deur gaat open. Een politieagent komt binnen. Toch schrikken we niet, want het is een "goeie".
Winterswijk is bevrijd, weet hij te vertellen.
We geloven het niet. Hoe zou hij het weten?
We hebben met de politie in Winterswijk gesproken.
Telefoneren? Kun je nog telefoneren? Warempel. We beleven de sensatie van te spreken met bevrijd gebied terwijl wij hier nog moeten oppassen voor razzia's. fietsenvorderingen, en wat dies meer zij.
Ja, Winterswijk is vrij.
En met bijzonder veel genoegen laten wij een stuk weg van het weekoverzicht om het grote nieuws aan de lezers te melden: Winterswijk is vrij, de geallieerden rukken op naar Twente!
Een poosje later nemen we afscheid: de een gaat naar Enschede de ander blijft in Hengelo.
Enschede, zondagnacht.Vandaag zijn de bevrijdingstroepen gekomen. Laat in de avond hebben we het nieuws van de bezetting van het stadhuis, de arrestatie van burgemeester Jager gestencild. Hier in het noordelijk stadsdeel hebben de mensen nog geen Tommy gezien, maar in ons nieuwsbulletin lazen zij, hoe over de Haaksbergerstraat de lange colonne van tanks en auto's kwam aanrollen en hoe wij de bevrijders verwelkomd hebben.
Maar nog is Enschede niet vrij. In de richting van het vliegveld staat een stuk Duits geschit en over ons huis gieren de granaten, die ergens niet ver hier vandaan, met een doffe slag uiteenspatten.
Eenige uren duurt dit hellefeest; dan zwijgt het geschut en begin ik bij het licht van een kaarsvlam aan het hoofdartikel voor de volgende dag: "Bevrijding - herrijzing".
De volgende dag is een feestdag. Wij beschikken nog niet over een eigen apparaat. Totnogtoe konden wij het met een schrijfmachine en een stencilinrichting af. Maar onze krant in wording kan wel al rekenen op een aantal toegewijde helpers en zo verschijnt op de Tweede Paasdag, deze feestdag in tweeërlei zin, het eerste gedrukte nummer van ons blad.
Hulde aan de makkers, die onmiddellijk bereid bleken in deze toch zo kostbare uren aan de zetbok te gaan staan en letter voor letter, regel voor regel, de beide pagina's in elkaar te zetten. Hulde aan den drukker, aan de vrijwillige helpers, die het mogelijk maakten, dat, ondanks het ontbreken van elektrische stroom, ons eerste nummer van de pers kwam!

Artikel uit "De Vrijheid herwonnen" een bijlage bij "Het vrije volk" van 30 maart 1946

<< Terug naar bevrijding





Ik hoor graag van u wat u van de website vindt.
Wanneer u informatie wilt delen is dat ook erg welkom.
Klik dan hier om mij te mailen.

 

Recent uitgebrachte boeken over WOII in Enschede / Twente

Wilt u verder lezen over Enschede tijdens de tweede wereldoorlog?
Er zijn in de afgelopen tijd diverse interessante boeken uitgebracht:



Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen

Outlet